جواب فوری: do معمولاً با کار، وظیفه و فعالیت میآید و make معمولاً با ایجادکردن، تولیدکردن یا یک نتیجه. اما این فقط قطبنماست؛ آدرس نهایی را ترکیب طبیعی کلمات یا همان collocation تعیین میکند.
برای گفتن «اشتباه کردم»، do کاملاً منطقی به نظر میرسد؛ بالاخره در فارسی اشتباه را «میکنیم». اما انگلیسی میگوید make a mistake. ترجمهتان بد نبود، فقط GPS زبان مقصد را نداشت. 😄
قطبنما را بردارید، ولی آن را با آدرس اشتباه نگیرید
| جهت اولیه | معمولاً | نمونه |
|---|---|---|
| do | کار، وظیفه، فعالیت یا انجامدادن یک فرایند | do homework, do the dishes, do some work |
| make | ساختن، ایجادکردن یا رسیدن به یک نتیجه | make a plan, make a decision, make progress |
این تقسیمبندی برای حدس اول عالی است، اما قانون آهنی نیست. بعضی ترکیبها را باید کامل یاد گرفت. Cambridge Dictionary Grammar هم collocation را بهعنوان کلماتی توضیح میدهد که معمولاً کنار هم میآیند.
قطبنما جهت را میدهد؛ عبارت کامل پلاک خانه را.
خانواده do: کارهایی که باید انجام شوند
| ترکیب | معنی و موقعیت | مثال مکالمهای |
|---|---|---|
| do homework | تکلیف انجامدادن | I need to do my homework before dinner. |
| do the dishes | ظرفها را شستن | I cooked, so can you do the dishes? |
| do some work | کمی کارکردن | I have to do some work tonight. |
| do a task | یک وظیفه را انجامدادن | Let me do this task first. |
| do your best | تمام تلاشت را کردن | Just do your best. That’s enough. |
| do business | کار تجاری انجامدادن | We do business with several local companies. |
Cambridge Dictionary برای do کاربردهای مربوط به کار، فعالیت و ترکیبهای ثابت را نشان میدهد.
خانواده make: چیزی ساخته یا نتیجهای ایجاد میشود
| ترکیب | معنی و موقعیت | مثال مکالمهای |
|---|---|---|
| make a mistake | اشتباهکردن | I made a mistake in the email. |
| make a decision | تصمیمگرفتن | We need to make a decision today. |
| make a plan | برنامهریزیکردن | Let’s make a plan for the weekend. |
| make an effort | تلاش آگاهانهکردن | I’m making an effort to speak more English. |
| make money | پول درآوردن | Does this project make money? |
| make a phone call | تماس تلفنیگرفتن | I need to make a quick phone call. |
| make friends | دوست پیداکردن | It was easy to make friends there. |
| make progress | پیشرفتکردن | You’re making real progress. |
Cambridge Dictionary برای make معنیهای ساختن و ایجادکردن و ترکیبهای رایج را پوشش میدهد.
شش موقعیت کوتاه: make یا do؟
اول خودتان انتخاب کنید، بعد پاسخ را باز کنید.
فردا امتحان دارید و تکلیف امشب مانده: I have to ___ my homework.
پاسخ: do my homework. این یک وظیفه و ترکیب ثابت است.
در پیام کاری اطلاعات اشتباه فرستادهاید: I ___ a mistake.
پاسخ: made a mistake.
دوستتان شام پخته و نوبت ظرفهاست: I’ll ___ the dishes.
پاسخ: do the dishes. منظور شستن ظرفهاست، نه تولید ظرف در کارخانه.
باید برای سفر تصمیم بگیرید: We need to ___ a decision.
پاسخ: make a decision. این ترکیب را کامل حفظ کنید.
میخواهید بگویید انگلیسیتان بهتر شده: I’m ___ progress.
پاسخ: making progress.
به دوستتان دلگرمی میدهید: Just ___ your best.
پاسخ: do your best. این عبارت ثابت و بسیار پرکاربرد است.
کلینیک خطاهای قابل فهم اما غیرطبیعی
I did a mistake.
طبقهبندی: غلط اما قابل فهم. شنونده میفهمد اشتباه کردهاید. گزینه طبیعی: I made a mistake.
I have to make my homework.
طبقهبندی: انتخاب collocation اشتباه. گزینه طبیعی: I have to do my homework.
We should do a decision.
طبقهبندی: غیرطبیعی در این معنی. گزینه طبیعی: We should make a decision.
Can you make the dishes?
طبقهبندی: از نظر دستوری میتواند معنی «ظرفها را بساز» بدهد، اما اگر منظورتان شستن است، بگویید Can you do the dishes?
I did a lot of progress.
طبقهبندی: قابل فهم اما ترکیب طبیعی نیست. گزینه طبیعی: I made a lot of progress.
She made her best.
طبقهبندی: انتخاب فعل اشتباه. گزینه طبیعی: She did her best.
فعل را تنها حفظ نکنید؛ شریکش را هم ببرید
روی فلشکارت فقط ننویسید decision = تصمیم. بنویسید:
- make a decision
- We need to make a decision today.
- برچسب موقعیت: کار، برنامهریزی، مکالمه خنثی
منابع واژگان British Council نیز تمرین کلمات در زمینههای کاربردی را پیشنهاد میکنند. برای make و do، زمینه یعنی عبارت کامل و موقعیتی که واقعاً ممکن است آن را بگویید.
تمرین شش جملهای: قطبنما را به گفتار وصل کنید
برای ادامه تمرین میتوانید در FunFluen یک مسیر عمومی تمرین مکالمه انگلیسی انتخاب کنید. صفحه بعد یک انتخابگر عمومی انگلیسی است؛ این درس دقیق make و do از قبل بارگذاری نشده و هر collocation را خودکار تأیید نمیکند.
منابع
- Cambridge Dictionary: make
- Cambridge Dictionary: do
- Cambridge Dictionary Grammar: Collocation
- British Council LearnEnglish: Vocabulary
جمعبندی: قطبنما جهت میدهد، collocation شما را به در خانه میرساند
برای حدس اولیه، do را کنار کار و فعالیت و make را کنار ایجاد و نتیجه بگذارید. بعد عبارت کامل را یاد بگیرید: do homework، make a mistake، do your best و make progress.
دیگر لازم نیست هر بار شانسی انتخاب کنید. جهت را بگیرید، آدرس را حفظ کنید و جمله را بگویید. برای ادامه، راهنماهای فارسی دیگر FunFluen برای یادگیری کاربردی انگلیسی را ببینید.